HISTORIA   SZKOŁY

Polska Szkoła Sobotnia pod patronatem Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Edynburgu w obecnym kształcie istnieje w budynku SPK od 2008 roku. Jesienią 2018 roku obchodziliśmy 70 rocznicę jej utworzenia.

Szkoła nasza jest jednocześnie kontynuacją Szkoły Polskiej istniejącej w tym miejscu, z małymi przerwami, od 1949 roku. Ówczesna placówka założona przez powojenną Polonię, przez te wszystkie lata aż do dziś była i jest wspierana przez Stowarzyszenie Polskich Kombatantów w Edynburgu. Działająca od 1948 roku szkoła została przeniesiona w 1949 roku w gościnne progi budynku SPK, w którym i dzisiaj prowadzone są zajęcia dla polskich dzieci. Na przestrzeni lat zmieniał się charakter szkoły od placówki uczącej przedmiotów ojczystych dzieci mówiące biegle po polsku aż do nauczania języka polskiego jako drugiego języka. Z czasem bowiem coraz więcej polskich dzieci posługiwało się wyłącznie językiem angielskim.     

 
Szkoła Polska w Edynburgu w 1950 roku utworzyła filię w Macmerry oraz rok później również w Addiewell. Liczba dzieci uczęszczających do Polskiej Szkoły zmieniała się pod wpływem przemieszczania się rodzin polskich w inne regiony Wielkiej Brytanii i wahała się od 30 do 100 w różnych okresach czasu.

Przez te wszystkie lata aż po dzień dzisiejszy oprócz języka polskiego uczy się tutaj kontynuowania polskich tradycji, elementów historii i geografii polskiej oraz kultywuje patriotyczne święta narodowe.

W publikacji z okazji 25 lecia szkoły autorstwa pana Stanisława Maja czytamy:
„ Obraz Szkoły Przedmiotów Ojczystych w Edynburgu” nie byłby kompletny, gdyby chociaż nie wspomnieć
o kontynuowaniu polskich tradycji, oraz o udziale szkoły w obchodach polskich świąt narodowych i okolicznościowych. … Szkoła bądź jako całość
, bądź też jej poszczególni uczniowie, brała stale udział w obchodach 3-go Maja i 11-go listopada.(...) Rocznice powstań narodowych też nie były zapomniane, a w obchodzie 60-tej rocznicy strajku szkolnego we Wrześni (1901 - 1961) dziatwa szkolna też wzięła udział. Z udziałem szkoły obchodzono 600 - lecie Uniwersytetu Jagiellońskiego (1364 - 1964) i tysiąclecie chrztu Polski (966 - 1966), oraz 100-ną rocznicę urodzin Marszałka Józefa Piłsudskiego, a także obchód 500 - lecia urodzin Mikołaja Kopernika (1473 - 1975)".

 

Ten sam autor na koniec jubileuszowego opracowania historii szkoły przytacza cytat Adama Asnyka:
"Ale nie burzcie przeszłości ołtarzy
Choć macie sami doskonalsze wznieść,
Na nich się jeszcze święty ogień żarzy,
I miłość ludzka stoi tam na straży,
I Wy winniście im cześć..."
Jak ważna była to placówka dla ówczesnej Polonii świadczyć mogą liczne wizyty składane przez wybitne osobistości. Do wyjątkowych gości, którzy na przestrzeni lat odwiedzali Polską Szkołę w Edynburgu należy bez wątpienia zaliczyć gen. Stanisława Maczka zasłużonego w walkach podczas II wojny światowej oraz prezydenta Rzeczypospoltej Polskiej na uchodźstwie Stanisława Ostrowskiego. Szkoła miała również zaszczyt gościć dr Wandę Piłsudską (córkę marszałka Józefa Piłsudskiego). 
Uczniowie szkoły oraz nauczyciele przez dziesiątki lat pielęgnowali uczucie patriotyzmu oraz szacunku do oddalonej o wiele mil Ojczyzny. Dowodem na to jest między innymi zorganizowanie akcji pomocy rodakom w czasie stanu wojennego, złożonej na ręce Księdza Henryka Jankowskiego w Kościele Św. Brygidy w Gdańsku. Nieco innym sposobem wyrażania patriotyzmu było istnieniu zespołu artystycznego "Ojczyzna", którego celem było przede wszystkim kultywowanie polskiej kultury i tradycji.  ​

 

Jedna z uczennic szkoły napisała przed laty:

 

- Czy umiesz mówić po polsku? A wierszyk, czy pamiętasz?

Czy potrafisz przeczytać już cały elementarz?

- Jak możesz, droga ciociu, o takie rzeczy pytać!

Przecież po polsku mówić, to jak powietrze chwytać!

To tak: jak oddychać, choćbyś nawet nie chciała,

Bo tak moja mamusia mówi, od kiedy byłam - taka mała!

I wierszyki znam polskie,

I piosenki wesołe,

Bo przecież, moja ciociu,

Ja do   p o l s k i e j  chodzę szkoły!

Do polskiej szkoły w Edynburgu,

Więc nie pomogą wykręty,

Bo muszę mówić po polsku,

Co szkodzi, że ze szkockim akcentem ...

Krystyna Jackiewicz

Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej w roku 2004 pojawiła się znów zwiększona potrzeba organizowania edukacji polonistycznej dla dzieci przybyłych do Edynburga Polaków. Znów ściany zabytkowych wnętrz Domu SPK rozbrzmiewają głosami dzieci i nauczycieli. I choć są to już inne czasy, inne dzieci i nauczyciele idea wciąż pozostaje ta sama...